Niszczący wpływ pornografii na dzieci i młodzież

Data publikacji: poniedziałek 17 marca 2008
Autor: Alicja Went Publikacje autora
Dział: Zagrożenia > Pornografia
Komentarzy: 1
Odsłon: 6666
Brak oceny -

Omawiając temat pornografii z punktu widzenia jej destrukcyjnego wpływu na życie dzieci i młodzieży, wystarczy odwołać się do definicji pornografii i postawić pytanie: Czy może nie szkodzić młodemu człowiekowi to, że narażony jest na kontakt lub korzysta z przedstawień scen erotycznych (w formie drukowanej, wizualnej, słuchowej lub wielozmysłowej- wirtualnej), zawierających treści nieprzyzwoite i obsceniczne, naruszające intymność sfery seksualnej człowieka oraz jego godność osobową, mających wywołać u niego podniecenie seksualne, a producentowi zapewnić zysk ekonomiczny? Odpowiedź nasuwa się sama: To musi szkodzić.

Pornografia jest obecna nie tylko w prasie młodzieżowej, w telewizji, w filmach emitowanych w kinach oraz dostępnych na wideo i w Internecie. Niestety jest dostępna także dla dzieci w domu rodzinnym. Szeroki i łatwy dostęp do pornografii, a nawet narzucanie jej nam bez naszego przyzwolenia sprzyja rozpowszechnianiu przekonania o braku jej destrukcyjnego wpływu.

Negatywny wpływ pornografii potwierdzają liczne badania naukowe, praktyka kliniczna i konieczność terapii osób uzależnionych od pornografii, procesy sądowe osób dokonujących czynów przestępczych pod wpływem korzystania z materiałów pornograficznych. Pornografia nie może bowiem nie wpływać na potrzeby i pragnienia, poglądy i uczucia, postawy i zachowania jej konsumentów.

WPŁYW PORNOGRAFII NA OSOBOWOŚĆ DZIECI

Taki narzucony kontakt z obrazami pornograficznymi jest szczególnie deprawującą formą krzywdzenia dzieci i młodzieży. Pornografia wywiera wpływ na młodych odbiorców wykorzystując ich niewiedzę i niedojrzałość psychiczną. Kontakt z nią ma niszczący wpływ na psychikę, bo stawia je wobec doświadczeń przerastających ich zdolności adaptacyjne i dostarcza wzorców patologicznych zachowań.

Wobec narzucających się obrazów lub sytuacji obscenicznych dzieci pozostają szczególnie bezbronne. Nie umieją poradzić sobie z emocjami, często nie potrafią okazać sprzeciwu, natomiast ten materiał przyciąga ich uwagę jak każda nowość. Uruchamia się wtedy odruch ciekawości, który powoduje skupienie uwagi, co przy braku oporów wewnętrznych i słabych mechanizmach kontroli lub nacisku innej osoby lub grupy prowadzi do zainteresowania tego rodzaju materiałami.

Negatywny wpływ pornografii na dzieci i młodzież może być wzmocniony przez fakt, ze częściej stają się jej użytkownikami te osoby, które są ofiarami np. zaniedbania ze strony rodziców. Odrzucenie uczuciowe, brak opieki i nadzoru ze strony dorosłych, niezaspokajanie potrzeb dziecka ułatwia kontakt z pornografią, a nuda i brak zaspokajania potrzeb poznawczych (ciekawości, zainteresowań, twórczego spędzania czasu wolnego) prowadzi do sięgania po materiały pornograficzne.

Każdy kontakt z pornografią wywiera wpływ na psychikę dziecka.
„ Słuchanie obscenicznych piosenek, oglądanie zdjęć, czytanie wyuzdanych treści, powodują napięcie emocjonalne, wzmożoną czujność, zespół nadpobudliwości psychoruchowej lub zahamowania psychoruchowego (apatii), zaburzenia zachowania( np. ucieczki, problemy szkolne, sięganie po używki), objawy nerwicowe(np. regresywne), zaburzenia psychosomatyczne.”

Poprzez kontakt z pornografią następuje erotyzacja psychiki dziecka, jego przedwczesne rozbudzenie seksualne, a to prowadzi do występowania treści seksualnych w marzeniach sennych, podejmowania zabaw erotycznych, „ twórczości” o charakterze seksualnym (wulgarne napisy, rysunki),wypowiedzi o treściach seksualnych (tzw. brzydkie dowcipy- śmiech ma na celu rozładowanie napięcia). Czasem podejmowane są prowokacyjne zachowania seksualne, w tym wobec rówieśników lub młodszych dzieci( dzieci naśladują zachowania seksualne dorosłych dostrzeżone w materiałach pornograficznych). Niektórzy, zwłaszcza dziewczęta, stają się podatni na uwiedzenie, oddają się mniej lub bardziej jawnej prostytucji, a potem w życiu dorosłym wykazują promiskuityzm i tendencje homoseksualne lub biseksualne. Ich psychoseksualny rozwój może zostać zaburzony w kierunku dewiacji seksualnych, np. pedofilii, transwestytyzmu, fetyszyzmu.

Pornografia przyczynia się do powiększania problemu patologii seksualnych i związanych z tym czynów kryminalnych, dlatego że kontakt z nią pozbawia młodego człowieka odruchu wstydu, zażenowania i niesmaku w sytuacji odsłaniania własnej lub czyjejś intymności. Sprzyja to ekshibicjonizmowi, podglądaniu.

Pornografia dostarcza często instruktażu do podjęcia czynów przestępczych. Jest to szczególnie niebezpieczne w wypadku młodzieży, która nie ma jeszcze ukształtowanych form zaspokajania potrzeb seksualnych, a dewiacyjne obrazy narzucają patologiczne wzorce o dużej sile oddziaływania. Badania japońskie i amerykańskie dokumentują, że im wcześniejszy i częstszy kontakt z pornografią, tym większa tendencja do zachowań kryminalnych, rozwiązłości, alkoholizmu,okrucieństwa. Najczęstszymi użytkownikami pornografii są jednostki o niedojrzałej osobowości: ze względu na wiek- młodzież albo takie, których rozwój został zatrzymany lub spaczony. Korzystanie z pornografii jeszcze bardziej tę niedojrzałość psychiczną utrwala.

WPŁYW PORNOGRAFII TWARDEJ NA PSYCHIKĘ DZIECKA

Siła oddziaływania każdej, a szczególnie twardej pornografii wynika z tego, że sceny są odgrywane przez żywych ludzi, którzy są przedstawiani w bardzo atrakcyjny sposób(atrakcyjne warunki mieszkaniowe, młodość, wyraźnie zarysowany charakter, pewność siebie).Są kreowani na „pozytywnych bohaterów”, bo nawet w złym moralnie postępowaniu kierują się jakoby uczuciem, co nie skłania do potępienia ich czynów. Postaci z filmów pornograficznych nie ponoszą też przykrych konsekwencji swoich działań – zarażenie się chorobą, zawód emocjonalny. Poza tym sceny pornograficzne działają na procesy mózgowe poprzez dwa najważniejsze dla człowieka receptory: wzrok i słuch- co pozostawia bardzo silny i trwały ślad na psychice. Dostarczają wypaczonej wiedzy o świecie i drugim człowieku, którego traktują jedynie jako partnera seksualnego.

Mass media, którymi posługuje się pornografia działają podstępnie i wyrafinowanie, bo konsument, zwłaszcza młody, nie zdaje sobie sprawy z mechanizmu manipulacji, jakiej jest poddawany i nie może się przed nią bronić.

„Dla młodego widza pornografia twarda stanowi czytelny przekaz: świat jest pełen seksu i agresji, życie dorosłych wypełniają seks i agresja, celem życia jest czerpanie satysfakcji z seksu i agresji, ludzie są po to, aby ich używać lub znęcać się nad nimi, trzeba się przed nimi bronić przez atak.” Świat jawi się młodzieży jako niebezpieczeństwo a ludzie jako zagrożenie. Rozwijają się więc oni z wizją rzeczywistości, która nie jest w stanie zaspokoić ich podstawowych potrzeb- bezpieczeństwa i miłości.

Obraz świata, w którym krzywdzi się drugiego człowieka podczas intymnych zbliżeń, jest przerażający, nie zachęca do wejścia w dorosłość, nie motywuje do pracy nad charakterem i rozwojem osobowości, do szukania sensu życia. „Stąd tak często obserwowany wzrost poziomu niepokoju, napięcia i nadpobudliwości psychoruchowej, depresje, lęki, utrata poczucia sensu życia, uciekanie do nałogów, używek i próby samobójcze.” Przemoc zawsze rodzi przemoc. Widz identyfikuje się z ofiarą lub agresorem.

Stopniowo obojętnieje na obrazy przemocy, coraz mniej współczuje ofierze i rzadziej odczuwa jej cierpienie, natomiast coraz częściej identyfikuje się z bohaterem, który jest silny ma władzę i dominuje nad innymi. Media uczą roli krzywdziciela i roli obojętnego obserwatora. Młodzi widzowie tracą zdolność panowania nad swoim zachowaniem, hamowaniem agresji. Manifestowanie jej zaczyna spełniać rolę użyteczną. Jest sposobem na zakończenie konfliktu, zdobycie jakiejś rzeczy, czy zwrócenia na siebie uwagi otoczenia. Stąd m. in. tak wiele agresji ze strony ludzi młodych, obserwowanej w naszych domach, szkołach i w miejscach publicznych.

Tendencja do agresji i patologicznych zachowań seksualnych wzrasta w miarę kontaktu z przemocą i twardą pornografią i utrwala się na całe życie. U dziewczynek związek między oglądaniem przemocy a pojawiającymi się problemami psychicznymi jest nawet silniejszy niż u chłopców. Kontakt z twardą pornografią wywołuje u dziewcząt lęk przed mężczyznami, co zaburza kształtowanie potrzebnych do rozwoju dojrzałej osobowości kontaktów z płcią przeciwną: rodzi lęk przed współżyciem seksualnym i małżeństwem. Może też spowodować zwrócenie się w kierunku zachowań homoseksualnych czy wpłynąć na tolerowanie przemocy seksualnej. Chłopców kontakt z twardą pornografią stymuluje do dokonywania gwałtów, molestowania seksualnego słabszych od siebie, prowadzi do ukierunkowania ich seksualności w stronę patologicznych zachowań, a nawet przestępstw seksualnych.

Pornografia ma więc niszczący wpływ na psychiczne funkcjonowanie odbiorców, szczególnie jeśli są nimi dzieci i młodzież. Trzeba przy tym pamiętać, że jeśli rodzice mają pornografię w domu, to dzieci ją znajdą; jeśli rodzice ją oglądają, to dzieci też będą pomimo zakazów, robiły to samo. Dlatego szczególnie ważne jest, aby sami dorośli wystrzegali się kontaktu z pornografią, jeśli nie chcą krzywdzić swoich dzieci.

mgr Alicja Went - nauczycielka wychowania do życia w rodzinie, Gimnazjum w Smętowie

Słowniczek:
Ekshibicjonizm-zboczenie płciowe polegające na publicznym obnażaniu się w obecności osób innej płci.
Transwestytyzm- skłonność do przebierania się w ubrania noszone przez płeć odmienną oraz przejmowanie sposobu bycia tej płci.
Fetyszyzm- zaburzenia popędu płciowego polegające na osiąganiu zaspokojenia seksualnego przez oglądanie lub dotykanie garderoby należącej do osoby płci przeciwnej.
Promiskuityzm- przypadkowe kontakty seksualne z często zmienianymi partnerami, pozbawione więzi emocjonalnej.

Literatura:
1.D.Kornas- Biela, Pornografia krzywdą wyrządzoną rodzinie,w: Służba życiu. Zeszyty problemowe(nr1-2/2000),s.4-10
2.K. Ostrowska, Psychologiczne podstawy sprzeciwu wobec pornografii, w: Służba życiu. Zeszyty problemowe(nr1-2/2000),s. 15-19
3.Informacje prasowe „ Rzeczypospolitej” z lat 1998 i 1999, w: Służba życiu. Zeszyty problemowe(nr1-2/2000),s. 11-14
4.W. Półtawska, Na antypodach człowieczeństwa - pornokultura, w. Służba życiu. Zeszyty problemowe( nr1-2/2000), s. 20-23
5.H.R.Showers, To, o czym nie wiesz, może cię skrzywdzić, w: Głos dla życia (nr5/6/1998), s. 20-21
6.M.Jurek,Zakaz rozpowszechniania pornografii jako zagadnienie ustrojowe, w: Głos dla życia(nr3/1999)
7.J.Szafranc, Nie możemy marginalizować problemu pornografii, w: Nasz Dziennik z 11.04.2007r.
8.W. Kopaliński, Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych, PWN, Warszawa 1988.
9. Mały Słownik Języka Polskiego, PWN, Warszawa 1993r.
10.Internet